Wywóz szamba: jak często opróżniać zbiornik i co mówią przepisy

Wywóz szamba zamawia się wtedy, gdy zbiornik zbliża się do zapełnienia. W domu jednorodzinnym wypada to orientacyjnie co kilka tygodni, ale nigdy rzadziej, niż wymaga regulamin utrzymania czystości i porządku Twojej gminy. Do tego dochodzi obowiązek posiadania umowy z firmą, która ma zezwolenie gminy, oraz przechowywania dowodów zapłaty. Poniżej pokazujemy, jak samemu policzyć termin opróżniania szamba, co sprawdza urząd przy kontroli i po czym poznać, że zbiornik przestał być szczelny. Piszemy jako wykonawca, który montuje i wymienia szamba w Kołobrzegu i okolicach. Wywozu nieczystości nie prowadzimy, ale dobór i szczelność zbiornika to już nasza praca.

Jak często wywozić szambo?

Szambo opróżnia się tak często, jak szybko spływają do niego ścieki, ale nie rzadziej niż minimum z regulaminu gminy. O tempie decydują trzy rzeczy: pojemność zbiornika, liczba domowników i dzienne zużycie wody.

Dla czteroosobowej rodziny ze zbiornikiem 10 m³ wychodzi orientacyjnie jeden wywóz na trzy–cztery tygodnie. Dwie osoby z tym samym zbiornikiem zamawiają go mniej więcej o połowę rzadziej.

Regulaminy różnią się między gminami. Część z nich podaje minimalną częstotliwość, inne wiążą ją z pojemnością zbiornika i ilością zużytej wody. Miasto Kołobrzeg, Ustronie Morskie, Gościno czy Siemyśl mają własne uchwały, więc treść trzeba sprawdzić w swojej gminie. Jeśli latem wynajmujesz pokoje albo przyjeżdża rodzina, ścieków przybywa szybciej i wywóz zamawiasz częściej.

Co mówią przepisy o wywozie nieczystości?

Właściciel szamba ma dwa obowiązki: mieć umowę na opróżnianie zbiornika i umieć wykazać, że wywozy rzeczywiście się odbywają. Wynikają one z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

• art. 6 ust. 1 – właściciel nieruchomości z szambem musi mieć umowę na opróżnianie zbiornika z firmą posiadającą zezwolenie gminy i okazywać dowody zapłaty. Częstotliwość opróżniania określa gminny regulamin utrzymania czystości i porządku;
• art. 5 ust. 1 pkt 2 – jeśli w ulicy jest sieć kanalizacyjna, właściciel ma obowiązek przyłączyć do niej nieruchomość. Szambo albo przydomowa oczyszczalnia to rozwiązanie tam, gdzie sieci nie ma.

Z drugiego przepisu wynika praktyczny wniosek: kiedy kanalizacja dojdzie do Twojej ulicy, szambo przestaje być rozwiązaniem docelowym. Jak przebiega podłączenie, opisaliśmy we wpisie o przyłączu kanalizacyjnym do domu i jego odbiorze. Jeśli dopiero wybierasz system dla domu bez sieci, przeczytaj porównanie szamba i przydomowej oczyszczalni.

Jak policzyć, kiedy szambo się zapełni?

Ilość ścieków jest praktycznie równa ilości wody, która przeszła przez wodomierz i spłynęła do kanalizacji w domu. Wystarczy podzielić użyteczną pojemność zbiornika przez dobowe zużycie wody.

1. Spisz stan wodomierza dziś i dokładnie tydzień później. Różnicę podziel przez 7, a otrzymasz dobowe zużycie w m³.
2. Odejmij wodę, która nie trafia do szamba: podlewanie ogrodu, napełnianie basenu, mycie auta. Jeśli masz podlicznik ogrodowy, odczytaj go osobno.
3. Sprawdź pojemność zbiornika w dokumentach albo w karcie producenta. Za pojemność użyteczną przyjmij trochę mniej niż nominalną, bo ścieki nie mogą dojść do wlotu rury.
4. Podziel pojemność użyteczną przez dobowe zużycie. Wynik to orientacyjna liczba dni między wywozami.
5. Odejmij kilka dni zapasu na umówienie terminu z firmą.

Bez odczytów do wstępnego szacunku przyjmuje się zwykle około 100 litrów wody na osobę na dobę. Realne zużycie w konkretnym domu bywa wyraźnie niższe albo wyższe, dlatego wodomierz jest pewniejszym źródłem. Poniżej przykład dla takiego założenia (czas do pełnego zbiornika, bez zapasu):

Domownicy	Ścieki na dobę (orientacyjnie)	Zbiornik 6 m³	Zbiornik 10 m³	Zbiornik 12 m³
2 osoby	0,2 m³	ok. 30 dni	ok. 50 dni	ok. 60 dni
3 osoby	0,3 m³	ok. 20 dni	ok. 33 dni	ok. 40 dni
4 osoby	0,4 m³	ok. 15 dni	ok. 25 dni	ok. 30 dni
5 osób	0,5 m³	ok. 12 dni	ok. 20 dni	ok. 24 dni

Jeśli rzeczywisty czas zapełniania mocno odbiega od wyliczenia, w którąkolwiek stronę, coś jest nie tak ze zbiornikiem albo instalacją. Wyjaśniamy to niżej.

Co powinna zawierać umowa na wywóz szamba?

Umowa musi wskazywać firmę z zezwoleniem gminy, adres nieruchomości i sposób zamawiania wywozów. Sama umowa nie wystarcza, bo przy kontroli liczą się też dowody zapłaty za kolejne opróżnienia.

• dane firmy i informacja o zezwoleniu na opróżnianie zbiorników wydanym przez Twoją gminę, a nie sąsiednią;
• adres nieruchomości i pojemność zbiornika;
• tryb zamawiania: telefonicznie czy według harmonogramu oraz w jakim czasie od zgłoszenia firma przyjeżdża;
• sposób rozliczania (za kurs albo według ilości) i rodzaj dokumentu wystawianego po każdym wywozie;
• okres obowiązywania i warunki wypowiedzenia.

Po każdym wywozie bierz rachunek albo fakturę z datą i adresem. Trzymaj je razem z umową w jednej teczce lub folderze w telefonie. Przy zmianie firmy podpisz nową umowę, zanim wygaśnie stara, żeby nie zostawić przerwy.

Jak wygląda kontrola szamba w gminie?

Kontrola szamba w gminie to przede wszystkim sprawdzenie dokumentów: umowy z firmą wywozową i dowodów zapłaty. Prowadzi ją urząd gminy albo osoby przez niego upoważnione, a szczegóły trybu zależą od konkretnej gminy.

Kontrolujący może poprosić o pokazanie zbiornika i zestawić liczbę wywozów z pojemnością szamba i liczbą mieszkańców. Jeśli zbiornik ma 10 m³, w domu mieszkają cztery osoby, a rachunki są dwa na rok, liczby się nie zgadzają. Takie porównanie da się zrobić w pamięci.

Do kontroli wystarczy przygotować umowę, komplet rachunków i odsłonięty właz. Jeśli wywozów jest mało, bo dom część roku stoi pusty, przydadzą się niskie odczyty wodomierza z tego okresu.

Dlaczego zbyt rzadki wywóz to sygnał nieszczelnego szamba?

Ścieki, których nikt nie wywozi, gdzieś odpływają, najczęściej w grunt: przez pęknięcia, nieszczelne połączenia kręgów albo wybity otwór. Szczelny zbiornik bezodpływowy napełnia się w tempie zgodnym ze zużyciem wody.

• zbiornik napełnia się wyraźnie wolniej, niż wynika z wodomierza;
• poziom ścieków spada między wywozami;
• przy zbiorniku czuć zapach, grunt jest stale wilgotny, a trawa obok wyraźnie bujniejsza;
• wokół włazu grunt osiada albo tworzą się zapadliska;
• w środku widać pęknięcia, wykruszony beton, przesunięte kręgi albo wycieki przy wlocie rury.

Działa to też odwrotnie. Jeśli szambo zapełnia się szybciej, niż powinno, zwłaszcza wiosną i po ulewach, do środka dostaje się woda gruntowa albo deszczówka: przez nieszczelność, źle osadzony właz lub podłączoną rynnę. Wtedy płacisz za wywożenie wody, która nie powinna tam trafić. Najwięcej takich kłopotów sprawiają stare zbiorniki składane z kręgów, bo każde połączenie to potencjalny przeciek.

Kiedy lepiej wymienić szambo, niż częściej je opróżniać?

Wymiana ma sens, gdy zbiornik jest nieszczelny, za mały dla obecnej liczby domowników albo stoi tam, gdzie wóz nie dojedzie. Częstsze opróżnianie szamba nie zatrzyma przecieku ani wody gruntowej.

Najpierw firma asenizacyjna opróżnia stary zbiornik. Potem wykonujemy wykop, przygotowujemy podsypkę z zagęszczeniem albo płytę, ustawiamy nowy zbiornik HDS-em, a plastikowy dodatkowo kotwimy. Podłączamy rurę od budynku, wyprowadzamy właz i wentylację, zasypujemy warstwami z zagęszczeniem i wywozimy nadmiar ziemi. Co zrobić ze starym zbiornikiem i jakie formalności dotyczą nowego, ustala się w projekcie i w starostwie.

Materiał dobiera się do gruntu i wody gruntowej, a szczegóły opisaliśmy w tekście szambo betonowe czy plastikowe. Czy na działce w Dźwirzynie albo pod Trzebiatowem woda stoi wysoko, pokazuje badanie gruntu, a nie ocena na oko. Jeśli w wykopie pojawi się woda, odpompowujemy ją motopompą przed posadowieniem zbiornika. Pojemność dobierz tak, żeby z tabeli wychodził dla Ciebie wygodny odstęp między wywozami.

Tak pracowaliśmy na osiedlu przy ul. Wiejskiej w Ustroniu Morskim, gdzie w wykopach powstawały studnie z kręgów betonowych i rury.

Jak przygotować działkę do wywozu szamba?

Wóz asenizacyjny musi podjechać tak blisko, żeby wąż sięgnął włazu, a sam właz musi być dostępny bez rozbierania nawierzchni.

• dojazd utwardzony pod ciężki pojazd: kruszywo albo kostka na podbudowie, bo trawnik i ścieżka ogrodowa się zapadną;
• właz nad terenem albo równo z nawierzchnią, nigdy pod kostką, ziemią czy donicą;
• wentylacja wyprowadzona nad teren i drożna;
• brama na tyle szeroka, żeby wóz wjechał, gdy zbiornik stoi w głębi działki;
• długość węża i dopuszczalną różnicę wysokości sprawdź w firmie wywozowej przed wyborem miejsca zbiornika.

Dojazd z kostki na podbudowie wykonujemy w ramach usług brukarskich, także przy odtwarzaniu terenu po montażu szamba.

Najczęstsze błędy przy wywozie szamba i eksploatacji zbiornika

• Zamawianie wywozu dopiero po cofce – ścieki wracają do łazienki albo piwnicy, a wóz trzeba ściągać pilnie.
• Brak umowy albo zgubione rachunki – problem przy kontroli, nawet jeśli wywozy się odbywały.
• Rynny lub drenaż wpięte do szamba – zbiornik pełny po każdej ulewie. Deszczówkę odprowadza się osobną siecią, taką jak kanalizacja deszczowa i drenaż, które wykonywaliśmy przy domu jednorodzinnym pod Kołobrzegiem.
• Opróżnianie plastikowego zbiornika do zera przy wysokiej wodzie gruntowej – pusty, źle zakotwiony zbiornik może zostać wypchnięty albo zdeformowany.
• Właz zabudowany kostką lub ziemią – każdy wywóz zaczyna się od rozbierania nawierzchni.
• Tłuszcze, oleje i resztki jedzenia w kanalizacji – osad i kożuch utrudniają odpompowanie.
• Zbiornik dobrany „na razie” – po powiększeniu rodziny wywóz trzeba zamawiać co tydzień lub dwa.

Za mały albo nieszczelny zbiornik: co zrobić dalej?

Jeśli wyliczenie z wodomierza nie zgadza się z rzeczywistością albo zbiornik nie nadąża za domownikami, zmiana firmy wywozowej nic nie da. Trzeba zająć się samym zbiornikiem. Montujemy szamba betonowe i plastikowe własnym sprzętem: koparką Komatsu PW 160 albo minikoparką Kubota przy ciasnym dojeździe, HDS-em do posadowienia, z odtworzeniem kostki i trawnika. Zakres prac dla Twojej działki ustalimy po rozmowie, zadzwoń: 604 980 282.

Najczęstsze pytania

Ile razy w roku opróżnia się szambo?

W domu jednorodzinnym zwykle od kilku do kilkunastu razy w roku, a przy małym zbiorniku i dużej rodzinie częściej. Czteroosobowa rodzina z szambem 10 m³ potrzebuje orientacyjnie jednego wywozu na trzy–cztery tygodnie. Minimalną częstotliwość określa regulamin gminy.

Czy można samemu opróżnić szambo?

Nie. Właściciel musi mieć umowę z firmą posiadającą zezwolenie gminy i okazywać dowody zapłaty, więc ścieki odbiera wyłącznie taka firma. Wylewanie nieczystości na działkę albo do rowu jest niedopuszczalne.

Dlaczego szambo tak szybko się zapełnia?

Najczęściej do zbiornika dostaje się woda gruntowa lub deszczówka: przez nieszczelne połączenia, źle osadzony właz albo podłączone rynny. Szybkie zapełnianie bywa też skutkiem cieknącej spłuczki albo zbiornika za małego dla liczby domowników.

Czy szambo plastikowe opróżnia się inaczej niż betonowe?

Sam wywóz wygląda tak samo, ale przy wysokiej wodzie gruntowej pusty zbiornik plastikowy jest wypychany ku górze. Dlatego się go kotwi, a przy opróżnianiu trzeba stosować zalecenia producenta, na przykład dotyczące pozostawienia części ścieków.

Czy po podłączeniu do kanalizacji trzeba dalej wywozić szambo?

Nie, bo gdy w ulicy jest sieć, właściciel ma obowiązek przyłączyć do niej nieruchomość, a szambo przestaje być używane. Zbiornik trzeba ostatni raz opróżnić, a sposób jego wyłączenia z użytku uzgodnić z gminą.

Czy można w każdej chwili zmienić firmę wywożącą szambo?

Tak, jeśli nowa firma ma zezwolenie Twojej gminy i podpiszesz z nią umowę przed wygaśnięciem poprzedniej. Rachunki od obu firm trzymaj razem, żeby przy kontroli było widać ciągłość wywozów.