Montaż szamba betonowego to zwykle jeden dzień pracy na działce: wykop pod szambo, przygotowanie podłoża, posadowienie zbiornika żurawiem, podłączenie rury z domu, wyprowadzenie włazu i wentylacji oraz zasypanie z zagęszczeniem. Więcej czasu zajmują formalności i przygotowanie dojazdu niż sama robota. Poniżej opisujemy kolejne etapy tak, jak wyglądają u nas na budowie w Kołobrzegu i okolicach, oraz to, co inwestor powinien przygotować wcześniej.
Co trzeba załatwić przed montażem szamba?
Przed montażem trzeba wybrać zgodne z przepisami miejsce i zgłosić zbiornik w starostwie. Szambo do 10 m³ wymaga zgłoszenia, a prace można zacząć, jeśli urząd w ciągu 21 dni nie wniesie sprzeciwu. Wymagane odległości to 5 m od okien i drzwi, 2 m od granicy działki i 15 m od studni. Opisaliśmy je dokładnie we wpisie odległość szamba od granicy działki, domu i studni.
Przed przyjazdem ekipy sprawdzamy razem z inwestorem:
- gdzie biegną podziemne media (prąd, woda, gaz, światłowód), żeby nie uszkodzić ich przy wykopie,
- czy ciężki samochód z żurawiem dojedzie blisko wykopu i nie rozjedzie gotowego trawnika lub kostki,
- gdzie i na jakiej głębokości wychodzi rura kanalizacyjna z budynku,
- gdzie odłożyć ziemię z wykopu i czy nadmiar trzeba wywieźć.
Szambo betonowe czy plastikowe?
Szambo betonowe jest ciężkie i stabilne, a plastikowe lekkie i łatwe w transporcie. Wybór zależy od działki, gruntu i dojazdu:
| Cecha | Szambo betonowe | Szambo plastikowe |
|---|---|---|
| Masa i montaż | Kilka ton, posadowienie żurawiem HDS lub dźwigiem | Lekkie, można je opuścić koparką lub ręcznie |
| Woda gruntowa | Duża masa utrudnia wypchnięcie przez wodę | Wymaga zabezpieczenia przed wyporem według instrukcji producenta |
| Obsypka | Mniej wrażliwe na sposób zasypania | Wymaga starannej obsypki i zagęszczania warstwami |
| Dojazd | Potrzebny dojazd dla samochodu z żurawiem | Sprawdzi się tam, gdzie ciężki sprzęt nie wjedzie |
Najpopularniejsze przy domach jednorodzinnych są zbiorniki betonowe o pojemności 10 m³, czyli największe, które wymagają tylko zgłoszenia. Dalej opisujemy montaż właśnie takiego szamba.
Etap 1: wytyczenie i wykop pod szambo
Wykop pod szambo jest większy niż sam zbiornik, żeby był dostęp do jego boków przy ustawianiu i zasypywaniu. Miejsce wytyczamy na gruncie, a koparka kopie na głębokość wynikającą z wysokości zbiornika i z tego, na jakiej głębokości dochodzi rura z domu. Ścieki muszą płynąć grawitacyjnie, ze stałym spadkiem, więc zbiornik nie może stać „za płytko”.
Urobek odkładamy z boku tak, żeby nie obciążał krawędzi wykopu. Ściany głębokiego wykopu wykonujemy ze skarpami, bo w piasku po deszczu łatwo się osypują. Część ziemi wraca później do zasypania, a nadmiar odwozimy wywrotką.
Etap 2: odwodnienie i podłoże pod zbiornik
Zbiornik musi stanąć na równym, nośnym podłożu, bo nie może osiadać nierówno. Dno wykopu wyrównujemy i wykonujemy zagęszczoną podsypkę z piasku albo, gdy wymaga tego producent zbiornika lub grunt, warstwę chudego betonu.
Jeśli w wykopie pojawia się woda gruntowa, odpompowujemy ją na czas montażu. Przy szambie plastikowym w takich warunkach stosuje się zabezpieczenie przed wyporem zgodne z instrukcją producenta.
Etap 3: posadowienie zbiornika żurawiem
Betonowy zbiornik opuszcza się do wykopu żurawiem HDS albo dźwigiem, bo waży kilka ton. Zbiornik zawieszamy na zawiesiach, opuszczamy powoli i ustawiamy w poziomie. Przy zbiornikach składanych z kilku elementów łączenia uszczelnia się zgodnie z zaleceniami producenta, żeby szambo było szczelne.
W tym czasie nikt nie przebywa w wykopie ani pod ładunkiem. To etap, na którym widać, czy dojazd był dobrze zaplanowany: samochód z żurawiem musi stanąć stabilnie i na tyle blisko, żeby jego wysięg sięgnął wykopu.
Etap 4: podłączenie rury, właz i wentylacja
Rurę kanalizacyjną z budynku prowadzimy do zbiornika ze stałym spadkiem i wprowadzamy przez szczelne przejście w ścianie zbiornika. Rury układamy na wyrównanej podsypce, żeby po zasypaniu nie powstały „brzuchy”, w których zbierają się osady.
Następnie montujemy nadstawkę z włazem na wysokości terenu i wyprowadzamy wentylację. Wywiewka jest potrzebna, bo w zbiorniku powstają gazy. Pamiętaj, że odległości od okien i drzwi liczy się właśnie od włazu i wentylacji.
Etap 5: zasypanie, zagęszczenie i odtworzenie terenu
Wykop wokół zbiornika zasypujemy warstwami i każdą zagęszczamy, żeby teren później nie osiadał. Zasypany „na raz” wykop potrafi siąść po kilku tygodniach, a wtedy zapada się trawnik albo kostka nad rurą.
Na koniec wyrównujemy teren, odtwarzamy trawnik lub kostkę i wywozimy nadmiar ziemi. Jeśli przy okazji ma powstać podjazd albo nowy trawnik, warto zaplanować to od razu. Kolejność prac wokół domu opisujemy w poradniku niwelacja terenu i działki pod budowę.
Co zrobić po montażu szamba?
Po montażu trzeba podpisać umowę na opróżnianie zbiornika i zachowywać rachunki. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 6 ust. 1) wymaga, żeby właściciel szamba miał umowę z firmą posiadającą zezwolenie gminy na opróżnianie zbiorników bezodpływowych i mógł pokazać dowody zapłaty. Gmina prowadzi ewidencję szamb i może to kontrolować, a częstotliwość opróżniania określa gminny regulamin utrzymania czystości i porządku.
Warto też zapisać, gdzie dokładnie biegnie rura od domu do zbiornika. Przyda się, gdy za kilka lat powstanie podjazd, taras albo ogrodzenie, a koparka będzie pracować w tym miejscu.
Jak dobrać pojemność szamba?
Przy domu jednorodzinnym najczęściej wybiera się szambo 10 m³, bo to największy zbiornik, który wymaga tylko zgłoszenia. Mniejszy zbiornik trzeba częściej opróżniać, a większy niż 10 m³ wymaga pozwolenia na budowę i większych odległości od okien, drzwi i granicy. O pojemności decyduje liczba domowników i zużycie wody: im więcej osób i urządzeń (zmywarka, pralka, kilka łazienek), tym szybciej zbiornik się zapełnia. Zbiornik powinien też zmieścić się w wolnym miejscu na działce, z zachowaniem dojazdu dla wozu asenizacyjnego.
Ile trwa montaż szamba betonowego?
Przy dobrym dojeździe i suchym wykopie montaż zajmuje zwykle jeden dzień. Wydłuża go woda gruntowa, którą trzeba odpompowywać, utrudniony dojazd dla żurawia, przeszkody w gruncie (gruz, stare fundamenty, korzenie) albo konieczność ręcznego kopania przy istniejących instalacjach.
Błędy, które widzimy najczęściej
- Zbiornik posadowiony na niezagęszczonym dnie. Osiada nierówno, a połączenie z rurą pracuje i przestaje być szczelne.
- Za mały spadek rury. Ścieki płyną wolno, rura się zamula i trzeba ją przepychać.
- Wykop zasypany bez zagęszczania. Po pierwszych deszczach teren nad zbiornikiem siada.
- Właz zakopany poniżej terenu. Szamba nie da się opróżnić bez odkopywania.
- Brak dojazdu dla wozu asenizacyjnego. Problem wraca przy każdym opróżnianiu.
Dlaczego warto zlecić montaż szamba z wykopem jednej firmie?
Przy szambie spotyka się kilka rodzajów prac: wykop koparką, transport i posadowienie ciężkiego zbiornika, podłączenie kanalizacji i odtworzenie terenu. Gdy robi je jedna ekipa z własnym sprzętem, nie trzeba koordynować kilku wykonawców ani czekać, aż jeden skończy, a drugi przyjedzie. Tak pracujemy przy montażu szamb betonowych i plastikowych, a wykopy, wywóz ziemi i niwelację wykonujemy w ramach robót ziemnych. Przykład prac przy przyłączach i terenie wokół domu znajdziesz w realizacji dom jednorodzinny.
Montujemy szamba w Kołobrzegu, Ustroniu Morskim, Dźwirzynie, Gościnie, Siemyślu i okolicznych miejscowościach. Wycena jest bezpłatna, po obejrzeniu działki: zadzwoń pod 604 980 282.
Najczęstsze pytania
Ile trwa montaż szamba betonowego?
Przy dobrym dojeździe i bez wody gruntowej zwykle jeden dzień: wykop, posadowienie, podłączenie i zasypanie. Dłużej trwa, gdy trzeba odpompowywać wodę lub dojazd dla żurawia jest utrudniony.
Czym posadawia się szambo betonowe?
Żurawiem HDS na samochodzie albo dźwigiem. Zbiornik betonowy waży kilka ton, więc nie da się go bezpiecznie przenieść koparką ani ręcznie.
Jak głęboki jest wykop pod szambo?
Zależy od wysokości zbiornika i głębokości, na której dochodzi rura z domu. Rura musi mieć stały spadek, więc im dalej zbiornik od budynku, tym głębszy wykop.
Czy szambo betonowe jest lepsze od plastikowego?
Betonowe jest ciężkie i stabilne, trudniej je wypchnąć wodzie gruntowej, ale wymaga dźwigu. Plastikowe jest lekkie, za to wymaga starannej obsypki i zabezpieczenia przed wyporem. Wybór zależy od działki, gruntu i dojazdu.
Czy przed montażem trzeba zgłosić szambo?
Tak. Szambo do 10 m³ wymaga zgłoszenia w starostwie powiatowym. Prace można zacząć, jeśli urząd nie wniesie sprzeciwu w ciągu 21 dni.
Co zrobić z ziemią z wykopu pod szambo?
Część wraca do zasypania i wyrównania terenu wokół zbiornika, a nadmiar najlepiej od razu wywieźć wywrotką, żeby nie zajmował miejsca na działce.
Dariusz Szymeta
Członek Zarządu SZYMETA sp. z o.o. Firma od 2004 roku wykonuje roboty ziemne, drogi, place i zagospodarowanie terenu w Kołobrzegu i województwie zachodniopomorskim, własnym parkiem maszyn.
